Dziś parę słów o błędach pleonastycznych, czyli wyrażeniach niepoprawnych, w których jedna część wypowiedzi zawiera te same treści, które występują w drugiej części.
Najczęściej używane pleonazmy:
tylko i wyłącznie – używane jest często nieświadomie, w oficjalnej polszczyźnie należy użyć albo pierwszego albo drugiego zwrotu. Oba oznaczają to samo. Używajmy więc jednego słowa, albo tylko albo wyłącznie.
okres czasu – należy pamiętać, że okres to miara czasu, a zatem powiązanie okresu z czasem jest masłem maślanym. Zdecydowanie bardziej bezpieczne w kontekście poprawności językowej jest użycie wyrażenia w tym czasie lub w tym okresie.
w dniu dzisiejszym – uważa się, że wyrażenie to upowszechniło się dzięki politykom, którzy chcieli, aby ich wypowiedź brzmiała bardziej oficjalnie i dostojnie (haha). Znacznie lepiej jednak powiedzieć: dziś podejmiemy decyzję w sprawie.
Ta sama zasada dotyczy pleonazmu w miesiącu styczniu, marcu itd. Zamiast tego powiemy: w styczniu, marcu itd.
w każdym bądź razie – niniejsze wyrażenie jest uznawane za niepoprawne i należy się go wystrzegać. Pisałam o nim wcześniej, więc w skrócie –> jest to skrzyżowanie wyrażeń w każdym razie z bądź co bądź. W języku oficjalnym najlepiej jest używać w każdym razie.
inne, równie często spotykane, błędy pleonastyczne to: fakt autentyczny, potencjalne możliwości, kontynuować dalej oraz cofać (się) do tyłu.
Gdyby ktoś chciał zasięgnąć głębszej lektury na temat pleonazmów polecam pozycję: Agnieszka Małocha-Krupa: Słowa w lustrze. Pleonazm – semantyka pragmatyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003
Brak podobnych wpisów
11 sierpnia 2008 o 22:45
Kobieto, sprawiłaś, że moje opowiadania staną się lepsze! ^_^ Nie miałam pojęcia, że tyle błędów popełniam.
27 stycznia 2009 o 14:04
Zamiast niepoprawnie mówić „okres czasu”, można mówić „odcinek czasu”.
27 stycznia 2009 o 16:12
no mozna
mnie jeszcze irytuje jak ktoś mówi „czasookres”
8 lutego 2009 o 16:51
w sumie większość z tych błędów pochodzi chyba ze sformułowań używanych w tzw. pismach urzędowych
))
8 lutego 2009 o 17:35
Zgadzam się
albo z wypowiedzi polityków 
6 maja 2009 o 13:44
Nie miałem pojęcia, że to jest niepoprawne. Często zdarza mi się robić „tak samo jednakowe” błędy.
24 października 2009 o 16:48
Zwrot „tylko i wylacznie” jest niepoprawny? Nie wydaje mi sie. Celem tego zwrotu jest podkreslenie wlasnie tego, ze robimy cos wylacznie w taki sposob, a nie inny. Zdarza sie nam mowic: „Kupuje tylko kwiaty czerwone, chociaz czasem tez niebieskie”. Kiedy mowimy: „(…) tylko i wylacznie” to mamy na mysli, ze kupujemy kwiaty czerwone absolutnie. Nie ma innej mozliwosci. W tym wypadku to „maslo maslane” ma swoja racje bytu i jest jak najbardziej poprawne.
24 października 2009 o 19:06
„Kupuje tylko kwiaty czerwone, chociaz czasem tez niebieskie”
To zdanie w ogóle nie ma sensu. Skoro tylko czerwone, to nigdy niebieskie.
Zatem zdanie „Kupuję tylko czerwone kwiaty” będzie lepsze niż „kupuję tylko i wyłącznie czerwone kwiaty”.
Zwrot „tylko i wyłącznie” jest bardzo potoczny.
26 października 2009 o 15:10
http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=10571
19 stycznia 2010 o 19:16
Czytam ten blog od dłuższego czasu, ale pierwszy raz pozostawiam komentarz.
Czy sformułowanie ‚cięta riposta’ jest pleonazmem, czy nie? Zawsze wydawało mi się, że riposta z natury jest cięta, ale nie dysponuję jakąkolwiek wiedzą na ten temat.
Moja nauczycielka polskiego ostatnio użyła wyrażenia „w dniu dzisiejszym”.
20 stycznia 2010 o 08:57
Masz rację Loony, jeśli spojrzeć na to z tej strony, to „cięta riposta” będzie pleonazmem.
1 marca 2010 o 19:24
riposta – celna i bezzwłoczna odpowiedź;
Etym. – fr. riposte ‚jw.’ z wł. risposta dosł. ‚odpowiedź’ od rispondere ‚odpowiadać’ z łac. respondere,
Kierując się def. ze SWO Kopalińskiego wyrażenie „cięta riposta” istnieje. Owa riposta jest nie tylko bezzwłoczna, ale i cechuje się ostrością języka, może nawet ironią . Nie jest to więc pleonazm!