Artykuł napisany przez

Skończyła filologię polską już jakiś czas temu, a mimo to wciąż doganiają ją dylematy i zagwozdki językowe. Blog ten prowadzi po to, aby poprawić chociaż drobny odsetek błędów...

88 komentarzy

« Starsze komentarze Strona 4 z 4
  1. AS
    AS z | | Odpowiedz

    ja – oglądałem/obejrzałem (forma dokonana) /oglądam/będę oglądać

    Z formą oglądnąłem/oglądam/oglądnę – spotkałam się w Małopolsce

    Jest to w Małopolsce tak powszechne, że mieszkańcy tego regionu wręcz nie dopuszczają możliwości innej odmiany tego czasownika. Dla nich dziwnie brzmi „obejrzałem”.
    Trudno się dziwić, że polonistka z dziada-pradziada z tego regionu i studentka np. krakowskich uczelni nie poprawia swoich uczniów. Ktoś, kto nigdy nie słyszał innej formy, ten nie potrafi tego zrozumieć. Wszyscy, którzy bronią „oglądnąć” są z Małopolski. Nie znaczy, że macie rację bo babcia tak mówiła, mama tak mówi i ja tak mówię – czyli jest poprawnie.

    Teraz problem jest większy ze względu na znaczne migracje ludzi oraz nawiązywanie kontaktów przez Internet, gdzie dochodzi do wytykania sobie błędów językowych 😉

    „żem oglądnął ten film” 😉 albo „idę na pole”

    Tragedią jednak jest, że niepoprawna polszczyzna jest coraz powszechniejsza w mediach, które stają się wyrocznią zamiast słownika. A artykuły do gazet piszą ludzie, którzy kilka lat podchodzili do matury (ZNAM OSOBIŚCIE) !!! Autorytety….

    MY OSŁUCHUJEMY SIĘ Z TAKĄ FORMĄ !!! przestajemy być czujni na błędy naszych dzieci…

    Z drugiej strony, kiedyś też było poprawne „poszłem”, a teraz razi w ucho 🙂

    pozdrawiam

    1. debilizm
      debilizm z | | Odpowiedz

      Jest coś takiego jak regionalizm i nie jest on błędem językowym na litość boską!

    2. Niterunner
      Niterunner z | | Odpowiedz

      „Nie znaczy, że macie rację bo babcia tak mówiła, mama tak mówi i ja tak mówię – czyli jest poprawnie.”

      Dokladnie dlatego mamy racje 🙂 Jezyk jest w ten sposob przekazywany i nie ma w tym nic zadziwiajacego ani blednego. Oczywiscie jest to regjonalizm, ale w moich oczach regionalizmy ubogacaja jezyk. W polskim i tak sa to procentowo znikome i rzadkie roznice. W Wielkiej Brytanii jest okolo 40 dialektow, gdzie rozne formy pojedynczych slow to najmniejszy problem, a jednak jakos nie dochodzi do tego typu autorytaryzmu jezykowego 😛

      Zawsze boje sie w przypadku tego typu konfrontacji, ze pojecie poprawnosci jezykowej przeradza sie w jakiegos rodzaju sterylnosc jezykowa, lub utopijny puryzm jezykowy. Preskryptywne podejscie zawsze bedzie kojarzyc mi sie w ten sposob – proba kontroli, sterowania kierunkiem ewolucji jezyka a nie badaniem go w takiej postaci w jakiej sie objawia.

  2. Radek-2
    Radek-2 z | | Odpowiedz

    Czegoś nie rozumiem – czy niepoprawnym jest oglądać
    czy tylko oglądNĄĆ – we wpisach się ludzie pogubili a i tytuł nie jest „oglądać v oglądnać” lecz obejrzeć.
    Faktycznie – wielu ludzi używa oglądnąć – 1,7 mln na google, w porównaniu do oglądać 2,3 mln.
    Ja raczej powiem, że wczoraj oglądałem film niż że go obejrzewałem;)

  3. Radek Dureń
    Radek Dureń z | | Odpowiedz

    Obejrzałem, a nie obejrzewałem durniu. 🙂 Ale oglądałem może być.

  4. Dawid
    Dawid z | | Odpowiedz

    Z tego co mi wiadomo, to obie formy są poprawne. Cytat, który ładnie to opisuje:

    Tak, oglądać i obejrzeć tworzą tzw. parę aspektową i np. w słownikacjh języka polskiego opisywane są w jednym artykule hasłowym. Południowopolskim wariantem czasownika obejrzeć jest oglądnąć. W pewnych użyciach czasownik oglądać nie ma jednak odpowiednika w obejrzeć. np. ?Mieli się nie oglądać na koszty i trudności?, bywa też na odwrót, np. ?Ani się obejrzała, jak wysączyły całą butelkę?.
    ? Mirosław Bańko, PWN

    I z tym się zgodzę. Sam jestem z południa, teraz mieszkam na północy i faktycznie, dla ludzi z Gdańska, forma „oglądać film” jest bardzo dziwna dla mnie jest to normalne.
    Poza tym nie zgodzę się, iż „idę na pole” jest jest to błąd językowy, to po prostu regionalizm i też na południu – Galicja – jest to powszechnie używane. Niby czemu „idę na dwór” przykładowo ma być bardziej poprawne. To po prostu pewne naleciałości historyczne…

    1. Bushee
      Bushee z | | Odpowiedz

      Dawid – nie chodzi o oglądać, ale oglądnąć. To pierwsze jest, faktycznie, jak najbardziej poprawne.

  5. ~l
    ~l z | | Odpowiedz

    Tak, oglądać i obejrzeć tworzą tzw. parę aspektową i np. w słownikacjh języka polskiego opisywane są w jednym artykule hasłowym. Południowopolskim wariantem czasownika obejrzeć jest oglądnąć. W pewnych użyciach czasownik oglądać nie ma jednak odpowiednika w obejrzeć. np. ?Mieli się nie oglądać na koszty i trudności?, bywa też na odwrót, np. ?Ani się obejrzała, jak wysączyły całą butelkę?.
    ? Mirosław Bańko, PWN

    1. Bushee
      Bushee z | | Odpowiedz

      Magdaleno, jesteś pewna, że wyłączenie moderacji było dobrym pomysłem?

  6. aga
    aga z | | Odpowiedz

    słowa „oglądnąć” używają ludzie, którzy nie wiedzą przez jakie ‚ż/rz’ pisze się „obejrzeć” 🙂

  7. torunianka w Krakowie
    torunianka w Krakowie z | | Odpowiedz

    A mnie się nie podoba „niezrozumiała przez mieszkańców”. Chyba dla mieszkańców, co?
    „Oglądnę” jeszcze jakoś łykam, ale „oglądnięcie” mnie poraża.

  8. pasa
    pasa z | | Odpowiedz

    Widzę, że u mnie ten regionalizm występuje dosyć powszechnie 🙂 Sam czasem tak mówię, ale muszę się tego nawyku wyzbyć.

  9. k
    k z | | Odpowiedz

    zalatuje tu ksenofobią

  10. shelly
    shelly z | | Odpowiedz

    Wygląda na to, że w Łodzi ten regionalizm też jest powszechny, ale nie do końca znaczy to samo, co „obejrzeć”. „Oglądnąć” to rzucić okiem, obejrzeć coś w sposób pobieżny.

  11. Semaphor
    Semaphor z | | Odpowiedz
  12. klaczek
    klaczek z | | Odpowiedz

    zdanie w czasie teraźniejszym: „ja oglądam w tej chwili film”, jak to będzie ze słowem „obejrzeć”? czy nie będzie?

  13. Antonina
    Antonina z | | Odpowiedz

    Ja (Mazowsze) odczuwam to tak:
    „oglądać” to forma ciągła
    „obejrzeć” to dokonana.

    Dlatego „oglądałam film przez 2 godziny”, ale „film, który obejrzałam wczoraj był świetny”. „Oglądnąć” to jakby forma dokonana utworzona od „oglądać”, jednak na Mazowszu, używanie jej uważane jest za wieśniactwo (z całym szacunkiem dla użytkowników z Małopolski).

  14. Mariusz
    Mariusz z | | Odpowiedz

    Myślę, że niegodnym filologa jest przede wszystkim używanie terminu „alternacja” w kontekście dwóch różnych rdzeni, o zupełnie innej etymologii.
    oglądać < *glądati, obejrzeć < *źrzeć < *zřeti, ta samo rodzina wyrazów co zwierciadło i źrenica. Pomijam jery, bo nie chce mi się teraz myśleć gdzie, czy i jakie powinny być. Chyba pani filo loszka nie lubiła zbytnio wiedzy o rozwoju polszczyzny na studiach. 🙂
    Z szacunkiem
    mc

  15. AJ
    AJ z | | Odpowiedz

    „filo loszka”

    Do wigilii jeszcze parę dni, a już się jakiś knur odezwał.

  16. krakowianka
    krakowianka z | | Odpowiedz

    Mam pytanie czy poprawne jest wyrażenie:
    „Warto zobaczyć” w odniesieniu do filmu?

  17. Lidia
    Lidia z | | Odpowiedz

    Mam pytanie:

    Czy poprawna jest forma: „Warto zobaczyć” w odniesieniu do filmów?

  18. kubek
    kubek z | | Odpowiedz

    Ja nie jestem z małopolski i jakoś bez problemu mogę oglądać i oglądnąć, Wy którzy krytykujecie, jeśli tak bardzo wam zależy, ażeby możliwe stało się wyłącznie obejrzenie macie coś w sobie z Hitlera! Jakbyście mogli zachować czystość językową za wszelką cenę to do obozu pojechałaby cała Małopolska? Język ewoluuje to co dziś jest niedopuszczalne jutro będzie w porządku, pomimo waszych krzywych min i sprzeciwów. Dlaczego? Bo ludzie kształtują język a nie odwrotnie!

  19. wojtek
    wojtek z | | Odpowiedz

    A ja zgadzam się i popieram poniższe wyjaśnienia.

    „Unikaj „oglądnięcia”!

    Kariera „oglądnięcia” jest równie niezrozumiała, jak kariera niejednej gwiazdy estrady. Brzmi fatalnie, jest nawet niewygodne do wymówienia, a nade wszystko kłóci się z podstawowymi zasadami gramatycznymi naszego języka.

    Jeśli nie „oglądnąć”, to co?

    Jak powinniśmy powiedzieć? Prawidłowe słowo „obejrzeć” nawet nam nie przyjdzie do głowy, choć i lepiej brzmi, i łatwiej się je wymawia, i – co najważniejsze – jest zgodne z zasadami polszczyzny.

    Dlaczego „obejrzeć”, a nie „oglądnąć”?

    Bo mamy dwa aspekty czasowników w języku polskim: dokonane i niedokonane. Słowo „oglądać” jest niedokonane. Można oglądać film i przełączyć kanał w telewizorze na inny program lub wyjść z kina – bo nam się film nie podobał. „Oglądaliśmy” go zatem, ale go nie „obejrzeliśmy” do końca, tak jak „czytaliśmy” niejedną książkę, której w efekcie „nie przeczytaliśmy”. W języku polskim mamy dwa osobne słowa na dokonane i niedokonane „oglądanie”: niedokonane „oglądać” i dokonane „obejrzeć”. Idziemy więc „oglądać” wystawę, ale nie wiemy, czy nam będzie odpowiadała i rzeczywiście ją „obejrzymy”, ale organizator, zachęcając nas do przyjścia, na pewno proponuje nam jej „obejrzenie”, a nie „oglądanie” z niewiadomym skutkiem.

    Podobnie ma się sprawa z „przejrzeniem” a nie „przeglądnięciem”, „zajrzeniem”, a nie „zaglądnięciem” itd. Uczymy nasze dziecko mówić, dbamy o rozwój mowy i bogatą, poprawną polszczyznę. Nie mamy wpływu na to, co dziecko słyszy poza domem. Dbajmy jednak o to, by od nas uczyło się mówić bez błędów, bo te wyniesione z domu będą mu sprawiały problem przez całe życie.

    Artykuł pochodzi z miesięcznika „Rodzice i przedszkole”, nr 4 (66). Materiały do pracy z dzieckiem w domu znajdziesz także w poradniku „Zajęcia wspomagające rozwój przedszkolaka”

Prosimy o komentarz z Twoim prawdziwym imieniem i nazwiskiem.

Napisz odpowiedź

Przeczytaj poprzedni wpis:
W ogóle… nie wogóle, wogule, wogle…
Zamknij