Kategorie
Bez kategorii

Ciekawostki językowe – Kawa, węzeł gordyjski, średnik i inne interesujące przypadki

Język polski potrafi zaskakiwać. Pochodzenie niektórych zwrotów jest naprawdę ciekawe, podobnie jak źródło zasad pisowni. Dzisiaj przedstawię Wam kilka ciekawostek językowych – być może o nich jeszcze nie słyszeliście.

Przecinek czy bez przecinka?

Ni pies, ni wydra piszemy z przecinkiem, ale na łeb na szyję już bez niego. Żeby upewnić się, że konkretny zwrot jest na tyle utarty, że nie potrzebuje dodatkowego znaku w zapisie, zajrzyjcie do słownika.

Średnik

Czy wiedzieliście, że średnik to najrzadziej używany znak interpunkcyjny w polszczyźnie? Z badań przeprowadzonych przed ponad dwudziestoma latami wynika, że średnik stosujemy zaledwie w 0,90 % przypadków, gdy stawa się jakikolwiek znak interpunkcyjny.

Odkrywca czy wynalazca?

Wyrazy odkrywca i wynalazca nie są synonimami. Pierwsze słowo odnosi się do kogoś, kto odkrywa coś, co istniało już wcześniej (np. atomy, nowe lądy, elektryczność, grawitację). Drugi termin oznacza kogoś, kto wynajduje lub opracowuje coś zupełnie nowego (maszynę parową, proch strzelniczy, mikroskop).

Min, min. i m.in. – od czego to skróty?

Przywołane skróty pochodzą od trzech różnych wyrazów (lub wyrażeń). Chociaż są podobne, a ich zapis różni się tylko kropkami, każdy z nich przypisano do innego słowa czy słów. Min bez żadnych kropek to skrót od minut. Min. z kropką jest skrótem od wyrazu minimum, a m.in. z dwiema kropkami od między innymi.

Węzeł gordyjski

Węzeł gordyjski z popularnego związku frazeologicznego można wyłącznie przeciąć, a nie rozplątać czy rozwiązać. Zgodnie z mitologią grecką ów węzeł słynął właśnie ze swojej nierozwiązywalności.

Kawa

Słowo kawa, nim zostało przypisane do napoju z ziarna kawowca, znaczył tyle, co kawka, czyli ptak z rodziny krukowatych. Przenośnie oznaczał drwinę, gadającego bzdury, a czasownik kawić znaczył drwić, pleść głupoty, bałamucić.

Ciemno i jasno

Wyraz ciemno jest przysłówkiem i rzeczownikiem. Ale w stosunku do jasno nie zachodzi już analogia. Słowo to jest wyłącznie przysłówkiem. Obecnie ciemno jako rzeczownik odbiera się jako anachronizm. Wyraz zastąpiła ciemność.

Kurek

Słowo kurek ma kilka różnych znaczeń. Wyraz oznacza kran, zawór, koguta, kurczaka, wiatrowskaz umieszczany na dachu albo element broni palnej. W zależności od znaczenia biernik tego rzeczownika ma inne brzmienie. Dla nieżywotnych będzie to kurek, a dla żywotnego kurka. Jednak w przypadku wiatrowskazów biernik to również kurka, dlatego że element ten wziął swoją nazwę od żywotnego koguta.

Patrzyć i patrzeć

Czasowniki patrzyć i patrzeć są równoprawne. Popularność ich użycia zależy jednak od czasu gramatycznego. Bezokolicznikowa forma patrzeć jest częstsza niż patrzyć, ale w czasie przeszłym patrzyłam jest powszechniejsza niż patrzałam.

Góral i góral

Rzeczownik góral można pisać wielką lub małą literą? Pisany małą literą góral to „rdzenny mieszkaniec gór, człowiek wywodzący się z rdzennej ludności zamieszkującej góry”, np. górale himalajscy, a Góral to „mieszkaniec północnej części Karpat Zachodnich”, np. Górale, Górale polscy, Górale słowaccy.

Cię i ciebie

Czy wiecie, że form zaimków cię i ciebie nie możemy stosować zamiennie? Forma cię występuje wyłącznie w pozycji nieakcentowanej, a ciebie – w akcentowanej.

Akcentowanie nauki

Wymawiając słowo nauka mamy możliwość postawienia w nim akcentu na dwa sposoby. W podstawowej wersji akcent pada na przedostatnią sylabę nauka. Możemy jednak również stawiać akcent na sylabę trzecią od końca, czyli nauka.

To już wszystkie ciekawostki na dziś. Mam nadzieję, że udało mi się Was czymś zaskoczyć.

Kategorie
o tym i owym

20 najbardziej przydatnych phrasal verbs do życia i pracy w Anglii

Mimo że języka angielskiego uczy się teraz od szkoły podstawowej, to jest to jeden z najbardziej skomplikowanych gramatycznie. Codzienne rozmowy Anglików w dużym stopniu opierają się na tak zwanych czasownikach frazowych – phrasal verbs, które obcokrajowcom sprawiają sporo kłopotów… Poznaj 20 najbardziej przydatnych phrasal verbs do życia i pracy w Anglii.

Kategorie
o tym i owym

Młodzieżowe słowo roku 2017

Już niedługo rozstrzygnięcie plebiscytu organizowanego przez sjp.pwn.pl, Instytut Języka Polskiego UW i słownik miejski.pl. Propozycje można było zgłaszać poprzez internetowe formularze do 19 listopada. Jakie słowa pojawiły się w dotychczas nadesłanych zgłoszeniach?

Kategorie
Żarty i żarciki

Generator tekstów postmodernistycznych

W ostatnich latach internet stał się maszyną hurtowo produkującą żarty obśmiewające zarówno założenia filozofii ponowoczesnej, jak i nadmierne skomplikowanie postmodernistycznych tekstów. Jednym z ciekawszych przypadków internetowego humoru jest The Postmodernism Generator – niezwykle interesujący program, dzięki któremu stworzymy tekst pozbawiony sensu, ale za to przepojony ironią.

Kategorie
o tym i owym

Promocje otwarciowe

Byłam w weekend we wrocławskim Poco – nowym markecie wnętrzarskim. Można tam znaleźć zarówno meble, jak i akcesoria do kuchni i łazienki oraz wiele innych. Ale w oczy rzuciło mi się coś zupełnie innego – żółte bannery wystające z każdego zakamarka, krzyczące o fantastycznych promocjach otwarciowych!

I mam nową misję – będę się z Wami dzielić takimi “cudeńkami”.

2014-08-10 13.50.30A całość wygląda tak:

2014-08-10 13.50.46A na koniec jeszcze ciekawostka. Zobaczcie, zestaw akcesorii kuchennych!

2014-08-10 13.44.04Ludzie od Poco najwidoczniej stwierdzili, że skoro market jest z Niemiec, to poprawna polszczyzna nie jest potrzebna w polskich sklepach 🙂

Kategorie
Trudna sprawa

Do 6ciu rzeczy

Wracam po długiej przerwie. I od razu podrzucam Wam zdjęcie, które po prostu mnie urzekło. Znaleziono w jednym z wrocławskich House’ów (sklepów odzieżowych). Uwielbiam takie “kwiatki”. I jeszcze ta spacja przed wykrzyknikiem!

Ostatnio jeszcze hitem były “godziny otwarć” w Lidlu, ale niestety nie miałam przy sobie telefonu z aparatem, więc pokażę Wam następnym razem.

————

przymierzalnia-house