Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

ów czy owy

Postanowiłam popełnić ten wpis na prośbę Pawła. Okazuje się, że te zaimki są często używane niepoprawnie.

“Ów” to zaimek wskazujący, oznaczający bliżej nieokreśloną osobę lub rzecz. Odmienia się przez przypadki i rodzaje. Niepoprawne jest używanie “owy”.

Zatem w rodzaju męskim –  ów, żeńskim – owa, nijakim – owo.

 

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Lód a lody

[singlepic id=22 w=220 h=140 float=left] Z racji pięknego i wyjątkowo mroźnego poranka, postanowiłam dziś napisać o czymś, o czym nie powinno się w takie dni myśleć :). A może lubicie jeść lody w środku zimy? Podobno pomagają na grypę 😉

Dziś parę słów o różnicy między lodem a lodami.

Otóż, lody waniliowe lub owocowe (lub jakiekolwiek inne) mają tylko liczbę mnogą (pluralia tantum) . Kupujemy więc lody, nawet jeśli to jest jedna sztuka.

Często błędnie mówi się “kup mi loda”, a powinno mówić się “kup mi lody”.

Lód to zamrożona woda.

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

w Jabłonnie? A może Jabłonnej?

Jak to jest z tą Jabłonną i Starą Miłosną

Jestem w Jabłonnie? A może Jabłonnej?

Kiedyś jedyną poprawną formą była odmiana rzeczownikowa tych nazw miejscowości. Byliśmy więc w Starej Miłośnie lub w Jabłonnie. Jednakże mieszkańcy niechętnie stosowali tę formę, częściej używając niepoprawnej wówczas, ale jednak przyjętej dość powszechnie odmiany przymiotnikowej czyli “w Starej Miłosnej czy w Jabłonnej”. Uzus językowy spowodował złagodzenie kategorycznej zasady dotyczącej odmiany i obecnie “Słownik poprawnej polszczyzny” Doroszewskiego dopuszcza również odmianę przymiotnikową, choć nadal sugeruje odmianę rzeczownikową.

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Janusz Korwin-Mikke

Nazwisko kandydata na prezydenta z tematu odmienia się. Nie wiem zatem, dlaczego ludzie mówią “Głosuję na Janusza Korwina-Mikke”. Odmieniamy oba (lub tylko drugi, gdy pierwszy człon jest herbem), więc w dopełniaczu będzie Janusza Korwin-Mikkego, czyli na przykład “głosuję na Janusza Korwin-Mikkego”.

Jest zasada, która pozwala na nieodmienianie nazwisk męskich z końcówką -e lub -o, przy uprzedzeniu go tytułem (szczegóły TUTAJ), aczkolwiek tu mamy do czynienia z dwoma nazwiskami.

Dodane:

Według Porani Językowej PWN, jeśli pierwszy człon nazwiska jest herbem, nie odmienia się (czyli “Korwin-Mikkego”). Grzenia dodaje jednak, że można odmieniać, ponieważ z natury odmienia się oba człony nazwiska.

Więcej informacji na ten temat znajduje się TUTAJ.

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Cudzysłów – odmiana wyrazu

Ostatnio często się w moim środowisku mówi o pracach magisterskich, co nie może dziwić, skoro bronimy się za miesiąc. Często zatem pojawia się “cudzysłów” w różnych przypadkach, który to de facto często jest źle odmieniany. Poniżej przedstawiam odmianę cudzysłowu przez przypadki, a w nawiasach często używane, błędne formy). Mam nadzieję, że komuś się przyda.

Odmiana rzeczownika cudzysłów:

Liczba pojedyncza:

M. cudzysłów

D. cudzysłowu (nie cudzysłowia)

C. cudzysłowowi

B. cudzysłów

N. cudzysłowem

Ms. cudzysłowie (nie cudzysłowiu)

W. cudzysłowie! (nie cudzysłów)

Liczba mnoga:

M. cudzysłowy

D. cudzysłowów

C. cudzysłowom

B. cudzysłowy

N. cudzysłowami

Ms. cudzysłowach

W. cudzysłowy

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Tło – odmiana wyrazu

Zostałam poproszona o odmianę rzeczownika tło (który okazuje się problematyczny z racji wielu znaczeń), ponieważ spora część ludzi ma problem z dopełniaczem liczby mnogiej. Poniżej podaję odmianę przez wszystkie przypadki, na wypadek, gdyby ktokolwiek miał problem z deklinacją tegoż wyrazu.

liczba pojedyncza:

  • M. tło
  • D. tła
  • C. tłu
  • B. tło
  • N. tłem
  • Ms. tle
  • W. tło

liczba mnoga:

  • M. tła
  • D. teł
  • C. tłom
  • B. tła
  • N. tłami
  • Ms. tłach
  • W. tła

Nie ulega wątpliwości, że dopełniacz liczby mnogiej tła jest używany rzadko, stąd też nie można się dziwić, że mogą z nim być problemy. Tło odmienia się tak samo jak cło, którego dopełniacz stosuje się częściej, a który brzmi ceł.