Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Masło maślane?

Dziś parę słów o błędach pleonastycznych, czyli  wyrażeniach niepoprawnych, w których jedna część wypowiedzi zawiera te same treści, które występują w drugiej części.

Najczęściej używane pleonazmy:

tylko i wyłącznie – używane jest często nieświadomie, w oficjalnej polszczyźnie należy użyć albo pierwszego albo drugiego zwrotu. Oba oznaczają to samo. Używajmy więc jednego słowa, albo tylko albo wyłącznie.
okres czasu – należy pamiętać, że okres to miara czasu, a zatem powiązanie okresu z czasem jest masłem maślanym. Zdecydowanie bardziej bezpieczne w kontekście poprawności językowej jest użycie wyrażenia w tym czasie lub w tym okresie.
w dniu dzisiejszym – uważa się, że wyrażenie to upowszechniło się dzięki politykom, którzy chcieli, aby ich wypowiedź brzmiała bardziej oficjalnie i dostojnie (haha). Znacznie lepiej jednak powiedzieć: dziś podejmiemy decyzję w sprawie.

Ta sama zasada dotyczy pleonazmu w miesiącu styczniu, marcu itd. Zamiast tego powiemy: w styczniu, marcu itd.

w każdym bądź razie – niniejsze wyrażenie jest uznawane za niepoprawne i należy się go wystrzegać. Pisałam o nim wcześniej, więc w skrócie –> jest to skrzyżowanie wyrażeń w każdym razie z bądź co bądź. W języku oficjalnym najlepiej jest używać w każdym razie.
inne, równie często spotykane, błędy pleonastyczne to: fakt autentyczny, potencjalne możliwości, kontynuować dalej oraz cofać (się) do tyłu.

Gdyby ktoś chciał zasięgnąć głębszej lektury na temat pleonazmów polecam pozycję: Agnieszka Małocha-Krupa: Słowa w lustrze. Pleonazm – semantyka pragmatyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Kilka trudnych w odmianie wyrazów

Odkąd jestem internautką, zauważyłam, że wielu ludzi ma problem z odmianą pewnych wyrazów. Od pewnego czasu, a właściwie od dawna, działa to na mnie, jak płachta na byka. Głównie mam na myśli wyrazy forum i styl. Zajmę się dziś również odmianą słowa blog.

Forum odmienia się jak liceum. Nie wiem zatem skąd maniakalna odmiana dopełniacza liczby mnogiej – for. Jestem w stanie zaryzykować stwierdzenie, że tych błędnych odmian jest w Internecie więcej, niż poprawnych. Toć to paradoks!

Forum – l.m – fora, forów, forami, forach

Wyraz styl natomiast, w liczbie mnogiej odmienia się w następujący sposób:

style, stylów, stylom, style, stylach, stylami

NIE STYLI! Co niestety pojawia się nad wyraz często.

I jeszcze parę słów o blogu

Mirosław Bańko pisze: Wydawałoby się, że blog powinien się odmieniać jak log (dziennik pokładowy): logu i blogu. Choć taka forma jest rzeczywiście używana, wyszukiwarki internetowe pokazują, że częściej piszemy bloga.  Prawdopodobnie blog trafi do słowników jako rzeczownik dwurodzajowy, żywotno-nieżywotny, więc już teraz możemy uznać obie opcje za poprawne.

Kategorie
Błędy fleksyjne Trudna sprawa

sms?

W dzisiejszych czasach telefony komórkowe całkowicie zawładnęły człowiekiem. Posiadają je ludzie w każdym wieku, od dzieci, przez dorosłych, po osoby starsze. Teraz się do siebie nie dzwoni, a wysyła SMS-y, ponieważ tak jest zwykle wygodniej, szybciej, a przede wszystkim taniej. Nienowa to obserwacja, że zmiany kulturowo -cywilizacyjne wiążą się ze zmianą języka, jakim się na co dzień posługujemy. Człowiek jest istotą, która zawsze próbuje sobie ułatwić to, co tylko możliwe, a co za tym idzie, powstało szczególne, specjalne i nieoficjalne słownictwo. Nikt nie ustalał żadnego słownika do wysyłania SMS-ów, a mimo to wszyscy się nawzajem rozumieją. Nie jest ono zależne od grupy społecznej, wieku czy płci.
W jednej wiadomości tekstowej mieści się tylko 160 znaków, więc trzeba w niej zmieścić jak najwięcej informacji, stąd częste ograniczanie słów do minimum. Wiele osób pisze SMS-y bez spacji, czyli bez odstępów pomiędzy wyrazami, co niestety może utrudnić zrozumienie odbiorcy. Skąd się bierze to słownictwo? Głównie z języka angielskiego, aczkolwiek nie zawsze. Polskie wyrazy są czasem tak skracane, lub tak zmieniane, że nie przypominają pierwotnego słowa.
Kolejnym argumentem potwierdzającym, że słownictwo w SMS-ach różni się od oficjalnego jest fakt, iż w telefonie komórkowym nie ma polskich znaków diakrytycznych. Wiadomo również, że w języku polskim występują wyrazy, które bez tych znaków mają taki sam skład liter, a znaczą zupełnie co innego. Są to tak zwane homonimy, które ponownie utrudniają zrozumienie.
Następnie należy również zauważyć, że aby skrócić wyraz zachowując jego znaczenie, często trójznaki (na przykład trz) zastępowane są dwuznakami (na przykład cz): trzask – czask, trzeźwy – czezwy. Modne jest również używanie sh zamiast sz, ch zamiast cz, oo zamiast u, w zamiast ł, mimo iż to niczego nie ułatwia. Spowodowane jest to głęboką dominacją języka angielskiego w słownictwie młodego Polaka (“spolszczanie” słów jak looknąć – zobaczyć, spowerować – być silnym). Gdy wyraz jest długi, wystarczy napisać tylko jego część, jeśli oczywiście można się domyślić konkretnego znaczenia (na przykład – możemy – mozem).
Nie można zapomnieć o akronimach (słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym skrótowce to specyficzna klasa derywatów. Derywaty te funkcjonują w polszczyźnie pisanej i mówionej. Skrótowiec często bywa mylony ze skrótem) i emotikonach (także: minka, buźka, uśmiech – ang. smiley. To krótki ciąg znaków będący schematycznym zapisem stanu emocjonalnego wypowiadającej się osoby. Nazwa jest rezultatem złożenia słów emotion – wzruszenie, uczucie, oraz icon – znak, ikona).

Podsumowując, mimo iż wysyłanie krótkich wiadomości tekstowych ułatwiło wiele, w gruncie rzeczy utrudniło zrozumienie tekstu odbiorcy niewtajemniczonego w ten sposób wypowiedzi. Generalnie, wydaje mi się jednak, że jest to ogromne uproszczenie dla użytkowników telefonów komórkowych, głównie młodych, jednak jak wcześniej wspomniałam, również innych grup wiekowych. Trudno mi określić jak będzie się rozwijała sytuacja w przyszłości, lecz sądzę, że rozwój słownictwa SMS-owego pójdzie do przodu, do jeszcze śmielszych skróceń wyrazów. Jestem również przekonana, że wiedza na temat tego języka poszerzy się i trafi do większego jeszcze grona posiadaczy komórek.

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Tą czy tę?

Które zdanie jest poprawne?

Podaj mi książkę

czy

Widziałam Cię z książką

? 🙂

poprawna odpowiedź – widziałam Cię z książką.

Dlaczego?

Ponieważ używa się tylko w połączeniu z narzędnikiem.

(z) kim, (z) czym? z tą książką.

Dlaczego podaj mi książkę jest niepoprawnie?

Ponieważ w połączeniu z biernikiem (a książka przybrała tutaj właśnie taki przypadek) używamy w liczbie pojedynczej wyłącznie !

kogo, co? tę książkę.

Zatem podsumowując:

W formi pisanej używamy:

– w połączeniu z biernikiem

– w połączeniu z narzędnikiem

więc:

kocham osobę

ale

kocham się z osobą

Pamiętajcie, że jest to prawidłowa pisana forma. Jeśli chodzi o mówioną, to zarówno tę, jak i tą możemy uznać za dopuszczalne 🙂