Kategorie
Bez kategorii Błędy interpunkcyjne

Taki (,) że – kłopotliwy przecinek

To jeden z tych dylematów interpunkcyjnych, o których istnieniu wielu z nas nie ma pojęcia. Pisownia taki że wydaje się dość intuicyjna. Wyrażenie to pojawia się jednak nader często zarówno w piśmie, jak i w mowie potocznej. Warto upewnić się, że stawiamy przecinek we właściwym miejscu.

Kategorie
Błędy interpunkcyjne

Przecinek przed niż

Na początku wpisu przepraszam Was, drodzy czytelnicy, za to, że ostatnio tak mało tu wpisów związanych stricte z językiem polskim. Dziś jednak nadrabiam zaległości i spieszę z wyjaśnieniem dylematu interpunkcyjnego.

Pisałam już o przecinku przed “czy”, ale równie często to właśnie przecinek przed niż może stanowić nie lada dylemat. To, czy będzie się on pojawiał, zależy od budowy zdania,a nie od samego charakteru “niż”.

Otóż, w przypadku zdań złożonych, gdy “niż” oddziela zdania podrzędne lub równoważnik zdania, postawimy przed nim przecinek. “Niż” oddziela wtedy zdanie składowe, na przykład:

Jest znacznie lepiej, niż to sobie wyobrażałam

Widziałam więcej, niż chciałam

W przypadku, gdy “niż” pojawia się w zdaniu pojedynczym, przecinka nie stawiamy.

Dziś jest zimniej niż wczoraj

Droga do pracy zajmuje mi teraz więcej czasu niż wcześniej

Jak widać, można więc kierować się zasadą, że przecinek przed niż stawiamy w przypadku zdań złożonych, a nie stawiamy go, gdy mamy do czynienia ze zdaniami pojedynczymi.

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy

Jadę za granicę, ale wracam z zagranicy

Dziś chciałabym opisać pewną asymetrię w języku polskim. Otóż przyjęło się, że jeśli wyjeżdżamy poza nasz kraj, to jedziemy za granicę. Jeśli jednak stamtąd wracamy, to wracamy z zagranicy. Mogłoby się wydawać, że bardziej uzasadniona językowo będzie forma wracamy zza granicy (na zasadzie analogii). Forma ta jest poprawna, ale w zupełnie innym kontekście – w przypadku, gdy mamy na myśli samą linię graniczną. Możemy więc mówić o sąsiadach zza południowej granicy.

Jeśli mamy na myśli powrót do kraju, musimy pamiętać o tym, że wracamy z zagranicy.

Warto też na moment zatrzymać się przy bierniku (mimo że to właśnie wyżej omówiony dopełniacz sprawia większy kłopot). Często nie wiadomo, czy mamy na myśli za granicę czy zagranicę (w kontekście wyjeżdżamy za granicę) – oczywiście druga forma jest prawidłowa.

W przypadku narzędnika, również pojawiają się dylematy – za granicą czy zagranicą (przykład: jakie stosunki mają Polacy z zagranicą)? Oczywiście w tym kontekście zapisujemy wyraz łącznie. Jeśli jednak będziemy chcieli napisać, że ptaki przebywają zimą za granicą naszego kraju, zapiszemy to osobno.

Przede wszystkim należy się zatrzymać przy definicjach. Granica i zagranica to często synonimy – a przecież to dwa wyrazy o zupełnie innym znaczeniu. Granica jest linią graniczną, a zagranica ogółem krajów poza obszarem naszego kraju.

A jeśli interesują Cię podróże po kraju, a tym bardziej po Wrocławiu. Sprawdź – Vox Vratislaviensia Przewodnik po Wrocławiu.

Kategorie
Błędy interpunkcyjne częste błędy

Jak to jest z tym przecinkiem przed “czy”?

Istnieje wiele rozważań na temat tego, czy stawiać przecinek przed “czy”, czy nie. Całkiem przypadkiem ułożyłam przykładowe zdanie. Otóż ogólna zasada jest taka, że ten przecinek stawiamy. Nie stawiamy go tylko w jednej sytuacji. Wszystko zależy od tego, jaką rolę “czy” pełni w zdaniu.

  • Jeśli jest partykułą, przecinek stawiamy, na przykład:

– Nieważne, czy był pilnym uczniem, ważne, że był grzeczny.

– Nigdy nie myślałam o tym, czy literatura może łączyć.

  • Jeśli jest spójnikiem, przecinka nie stawiamy:

– Tamten pociąg odjeżdżał o 6 czy o 8?

– Byłyśmy w kinie na “Seksie w wielkim mieście” czy na “Teksańskiej masakrze piłą mechaniczną”?

ale:

– Czy czerwony, czy żółty, wszystkie tulipany są piękne

– Czy pojedziesz tam tramwajem, czy autobusem – dotrzesz na miejsce.

Dlaczego?

Przypomnijcie sobie zasadę o “i”. W przypadku, gdy drugie “i” pełni w zdaniu tę samą funkcję co pierwsze, przy drugim stawiamy przecinek. Tutaj analogicznie. Mamy do czynienia z polisyndetyzmem. W powyższych przykładach “czy” pełni dwa razy tę samą funkcję, zatem stawiamy przecinek przed drugim.

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy

Sprzed czy “z przed”

Aż się zdziwiłam, że jeszcze tu o tym nie pisałam. Dziś będzie wyjątkowo krótko 😉

Piszemy “sprzed”, a nie “z przed”, na przykład:

Odebrałam ją sprzed sklepu

 

Kategorie
Błędy interpunkcyjne częste błędy trudne słowa

Według – wg – nie wg. czy w/g

Właściwie cała istota wpisu znajduje się już w temacie. W bardzo krótki sposób chciałam napisać o tym, że skrót “według” to “wg”, a nie “wg.” (pisownia skrótów), a już tym bardziej nie “w/g” czy “wdg” – niestety popularne. Naprawdę nie wiem, skąd się biorą te przerażające twory 🙂