Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy

także, a tak że?

Dziś parę słów na temat tego, że wielu ludzi nie zauważa różnicy między “także” a “tak że”. Na co dzień nie ma to większego znaczenia, problemy zaczynają się wtedy, gdy trzeba napisać wypracowanie.

Na przykład:

Tak:

Wyglądał świetnie, tak że od razu chciałam go kupić.

Nie:

Wyglądał świetnie, także od razu chciałam go kupić.

Ale:

Tego dnia kupiłam sobie spodnie, a także sweter.

Jeśli mowa o synonimach:

tak że -“więc”

także -“również”

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy Trudna sprawa

Wziąć

Podaję ten wyraz, bo jest z nim, ostatnimi czasy, dużo problemów.

Zaczynając od niepoprawnej deklinacji przez złą wymowę w wygłosie, po całkowicie złą wymowę.

Nie potrafię zrozumieć dlaczego ludzie wymawiają “wziąść” albo “wziąś“, skoro nie wpływa na to żaden czynnik upodobnień (chyba że do innych wyrazów) ani uproszczeń. Czy wziąć nie brzmi normalnie?

Ciekawe są upodobnienia wyrazowe do “giąć”, “piąć” – weznę, a jeszcze śmieszniejsze do  “siąść” – wziądę, wziadłem. Szaleństwo 😉 Takie wariacje można by kontynuować, ale po co.

Najbardziej jednak nie potrafię znieść, gdy ktoś mówi: wzięłem.

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy Trudna sprawa

Kiedy jedno “i” a kiedy dwa?

Postanowiłam dziś napisać parę słów na temat zaproponowany w mailu przez Przemka z eRIZ’s weblog. Mianowicie o tym, kiedy na końcu wyrazu stawiamy i, a kiedy ii.

Jest to w języku polskim twardy orzech do zgryzienia. Dotyka żeńskich rzeczowników miękkotematowych. Zwłaszcza, jeśli dotyczy on rzeczowników, których temat kończy się zmiękczoną spółgłoską wargową (b’, p’, m’, w’, f’, gdzie ‘ to fonetyczny zapis miękkości).

Długo zastanawiałam się nad realnym wyjaśnieniem, szukałam zasady. Okazała się ona dość nieoczekiwana, otóż w wypadku rzeczowników mających w mianowniku (M.) liczby pojedynczej (l.p.) końcówkę -a pisze się w dopełniaczu (D.) liczby pojedynczej (l.p.) dwa i, wtedy gdy są zapożyczone. Jedno i piszemy wtedy, gdy są rodzime.

Nie pozostając gołosłowną, podaję przykłady:

Zapożyczone:

– armia (armii)
– szałwia (szałwii)
– geografia (geografii)

Rodzime:

– ziemia (ziemi)
– skrobia (skrobi)
– stągwia (stągwi)

Łatwiej jest w wypadku rzeczowników spółgłoskowych, wtedy zawsze piszemy jedno i.

Przykłady:

– marchew (marchwi)
– brukiew (brukwi)
– cerkiew (cerkwi)

Oczywiście, zdaję sobie sprawę z tego, iż nie wyjaśniłam tej zasady zbyt jasno, aczkolwiek wydaje mi się to w tym przypadku niemożliwe. Jednocześnie wiem, że naprawdę niewielu Polaków tę zasadę świadomie praktykuje, a polega raczej na swoim językowym instynkcie.

I nie pytajcie skąd macie wiedzieć jakiego pochodzenia są dane wyrazy, wiem, że czasem z tym trudno, jednak pamiętajcie, że większość wyrazów i tak nasza nie jest 😉 Taki żarcik.

Kategorie
Błędy interpunkcyjne Błędy ortograficzne częste błędy

Skróty, czyli z cyklu: Podstawy z podstawówki

Dziś chciałabym napisać parę słów na temat tego, jak wiele osób popełnia błędy w pisaniu skrótów. Uczymy się tego w czwartej klasie podstawówki i nietrudno zasady te zapamiętać. Są to proste reguły, a mimo to, wiele artykułów blogowych czy forumowych czytanych przeze mnie zawiera te właśnie podstawowe błędy. W ten sposób nawiązuję do poprzedniego postu i myślę o tych samych blogach i forach, co wcześniej.

Niestety większość ludzi nie potrafi przyjąć krytyki dotyczącej poprawy ich błędów, a tłumaczą się tylko DYSwszystkim.

Obowiązujące w polskiej ortografii zasady używania skrótów:

Skróty pisane są:

małymi literami z kropką, jeśli zawierają tylko początkowe litery skracanych wyrazów (np. godz., tel., itd., itp., gosp.-polit.).

małymi literami bez kropki, gdy zawiera ostatnią literę skracanego wyrazu, (np.: dr, mgr, nr, wg, chyba że skrót jest odmieniany).

małymi literami bez kropki skróty, z których utworzono symbole matematyczne (np. sin, e), skróty międzynarodowych jednostek miar, symbole walut, symbole chemiczne, fizyczne i inne (np. symbolem złotówki jest zł, grosza gr), podczas gdy inne waluty pisze się skrótem, a więc z kropką (np. dol., rub. itp.). Te skróty są nieodmienne.

poza utartymi połączeniami (na przykład sp. z o.o., p.n.e., n.e., m.in., d.n., k.o.) wstawia się kropkę jedynie na końcu skracanego wyrażenia np. itp., itd., nt. …).

Trochę inne zasady dotyczą liczby mnogiej skrótów:

skróty jednoliterowe podwaja się kończąc kropką np. spotkałem oo. paulinów (spotkałem ojców paulinów) lub mm. nad- i podgrzebieniowy (mięśnie nad- i podgrzebieniowy) czy pp. Kowalscy (państwo lub panowie i panie) skróty wieloliterowe można podwajać, np. mgr mgr Kowalski, Janiak, Michalewski lub dodawać końcówkę owie, np. mgrowie Kowalski, Janiak, Michalewski.

Dodatkowo, skróty nie podlegają regułom fleksji, z wyjątkiem skrótów pojedynczych wyrazów zawierających w skrócie ostatnią literę wyrazu – wtedy w innej formie fleksyjnej można dodać końcówkę lub postawić kropkę na końcu, np. doktor – dr, doktora – dra lub dr. (obie opcje prawidłowe).

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy

ą czy om?

Stwierdziłam, że i o tym wątku nie może zabraknąć kilku słów. Zadziwia mnie, że dorośli ludzie mają z tym problem. Przeglądam sobie przeróżne fora i blogi, czytam mądre artykuły, w których zawierają się dość głupie błędy ortograficzne. A szkoda, bo przecież wtedy tekst traci na wartości.

A tu tak naprawdę nie ma co wyjaśniać 😉

Jest jedna ważna zasada:
W rzeczownikach w liczbie pojedynczej piszemy “ą”, a w liczbie mnogiej piszemy “om”.

Na przykład:
Spotkałem się z piękną kobietą – l.poj.
Podobam się pięknym kobietom – l.mn.

Błąd pojawia się najczęściej wtedy, gdzie mamy do czynienia z liczbą mnogą. Zamiast om użytkownicy języka wstawiają ą, np:

Nie podobam się tym chłopcą.
Pokażę tym ludzią co potrafię.

Tak się składa, że jesteśmy pokoleniem Internetu…co niestety sprowadza się do pewnego rodzaju degradacji umiejętności językowej.

Ten błąd może wynikać z wymowy, w której słyszymy właśnie “om”.