Kategorie
Błędy słownikowe

Reprezentacyjny czy reprezentatywny? – paronimy

Dzisiaj weźmiemy na warsztat językową pułapkę, w którą łatwo wpaść, jeśli nie zna się dokładnie znaczenia używanych słów. Zdarza się, że mylimy podobnie brzmiące wyrazy, czyli tak zwane paronimy. Pora pozbyć się wątpliwości raz na zawsze. Oto kilka przykładów takich zestawień.

Kategorie
o tym i owym

Promocje otwarciowe

Byłam w weekend we wrocławskim Poco – nowym markecie wnętrzarskim. Można tam znaleźć zarówno meble, jak i akcesoria do kuchni i łazienki oraz wiele innych. Ale w oczy rzuciło mi się coś zupełnie innego – żółte bannery wystające z każdego zakamarka, krzyczące o fantastycznych promocjach otwarciowych!

I mam nową misję – będę się z Wami dzielić takimi “cudeńkami”.

2014-08-10 13.50.30A całość wygląda tak:

2014-08-10 13.50.46A na koniec jeszcze ciekawostka. Zobaczcie, zestaw akcesorii kuchennych!

2014-08-10 13.44.04Ludzie od Poco najwidoczniej stwierdzili, że skoro market jest z Niemiec, to poprawna polszczyzna nie jest potrzebna w polskich sklepach 🙂

Kategorie
Trudna sprawa

Do 6ciu rzeczy

Wracam po długiej przerwie. I od razu podrzucam Wam zdjęcie, które po prostu mnie urzekło. Znaleziono w jednym z wrocławskich House’ów (sklepów odzieżowych). Uwielbiam takie “kwiatki”. I jeszcze ta spacja przed wykrzyknikiem!

Ostatnio jeszcze hitem były “godziny otwarć” w Lidlu, ale niestety nie miałam przy sobie telefonu z aparatem, więc pokażę Wam następnym razem.

————

przymierzalnia-house

Kategorie
częste błędy o tym i owym

10 najbardziej irytujących błędów w języku polskim

W dzisiejszym wpisie chciałabym się odnieść do artykułu “Jak cię słyszą, tak cię widzą. Najbardziej irytujące błędy językowe Polaków” zamieszczonego 27 września w serwisie kobieta.dziennik.pl. Każdy z nich opatrzę komentarzem, a następnie zaproponuję dyskusję. 

1. Cofać się do tyłu lub cofać się wstecz
Poprawnie: cofać się

Oczywiście, tu właściwie nie ma żadnych wątpliwości, błąd typowy, ale często wynika z pośpiechu.

2. Wziąść
Poprawnie: wziąć

To też jasne, najlepiej sobie to wytłumaczyć żartem: “Czy można to wziąść? Oczywiście, wszystko można braść!”.

3. Włanczać
Poprawnie: włączać

Powinno nas już na początku zastanowić, skąd się ten powszechny błąd w wymowie wziął?

4. Ciężki orzech do zgryzienia
Poprawnie: twardy orzech do zgryzienia

Każdy, kto zastanawia się nad tym, co mówi, od razu zrozumie, dlaczego “ciężki orzech” to określenie dość abstrakcyjne.

5. Iść po najmniejszej linii oporu
Poprawnie: iść po linii najmniejszego oporu

Oo, o tym chyba jeszcze nie pisałam. Bardzo powszechny błąd, wnikający w świadomość językową Polaków chyba paradoksalnie -podświadomie.

6. Ubrać płaszcz
Poprawnie: ubrać się w płaszcz lub włożyć płaszcz

Gdy przeciętny Polak słyszy, że takie określenie jest błędem, wciąż łapie się za głowę. Forma “ubierać coś” tak bardzo zakorzeniła się w naszym języku, że występuje prawdopodobnie częściej niż ta poprawna.

7. W cudzysłowiu
Poprawnie: w cudzysłowie

To dość jasne. Już od podstawówki polonistki porównują z rowem. W cudzysłowiu? No to w rowiu.

8. Szeroka publiczność
Poprawnie: liczna publiczność

Super! Zbliżamy się do coraz bardziej wyrafinowanych błędów językowych. Moim zdaniem ten błąd wcale nie jest irytujący, raczej zabawny. Szeroka publiczność może przecież być eufemizmem określającym panie większych rozmiarów, a jednocześnie pełniące rolę publiczności.

9. Jednego procenta
Poprawnie: jednego procentu

Oj, na temat nieprawidłowej deklinacji można by pisać i pisać. Jestem w stanie zaryzykować stwierdzenie, że wszystko zaczęło się od Świata według Kiepskich i ich pomysła.

10. Przybył na metę jako pierwszy
Poprawnie: przybył na metę pierwszy

Przez chwilę musiałam się zastanowić, gdzie tu jest błąd. Zdecydowanie nie zaliczyłabym go do najbardziej irytujących, bo właściwie spotykam się z nim po raz pierwszy. Wyjaśnienie: “jako” określa tu pewną cechę, sugeruje, że jest to porównanie, podczas gdy nie ma żadnych wątpliwości, że to on przybył na metę pierwszy.

Co myślę o takim zestawieniu? Otóż zostało ono stworzone na szybko, wraz z poszczególnymi punktami, pojawiają się coraz mniej oczywiste i irytujące błędy. Ba, moglibyśmy teraz wspólnie wymyślić (a raczej ułożyć) zupełnie inną listę! Pewnie już Wam wiele przykładów przychodzi na myśl! Zapraszam do dyskusji!

Kategorie
Błędy składniowe

Nie stawiaj “jest” po warto!

Kolejny czas nieaktywności blogowej za mną. I znów wypada mi przeprosić. To wszystko wina wakacji i czasu urlopów, również mojego.

No, tyle tłumaczenia wystarczy 🙂

Wydaje mi się, że już kiedyś o tym pisałam, ale ostatnio spotykam się z tym często, więc postanowiłam wspomnieć ponownie.

Jak się Wam czyta takie zdania?

(przykłady prawdziwe)

  • Warto jest zatem uświadomić sobie to…,
  • … choć warto jest zauważyć, że można znaleźć…,
  • Warto jest jednak pamiętać o tym, że…,
  • Warto jest poświęcić na to nieco czasu.

To tylko kilka przykładów wyjętych z jednego tekstu. Brzmi sztucznie, prawda? Oczywiście. Bo na to “jest”  nie ma  tam miejsca!

Warto, można, trzeba to predykatywy. I pełnią one w zdaniu funkcję czasownika, dlatego nie trzeba (i lepiej nie dodawać) już do nich dodawać odpowiedniej odmiany czasownika być. Przynajmniej w czasie teraźniejszym. 

Warto jest to zapamiętać 😛 

Kategorie
Błędy ortograficzne częste błędy

Jadę za granicę, ale wracam z zagranicy

Dziś chciałabym opisać pewną asymetrię w języku polskim. Otóż przyjęło się, że jeśli wyjeżdżamy poza nasz kraj, to jedziemy za granicę. Jeśli jednak stamtąd wracamy, to wracamy z zagranicy. Mogłoby się wydawać, że bardziej uzasadniona językowo będzie forma wracamy zza granicy (na zasadzie analogii). Forma ta jest poprawna, ale w zupełnie innym kontekście – w przypadku, gdy mamy na myśli samą linię graniczną. Możemy więc mówić o sąsiadach zza południowej granicy.

Jeśli mamy na myśli powrót do kraju, musimy pamiętać o tym, że wracamy z zagranicy.

Warto też na moment zatrzymać się przy bierniku (mimo że to właśnie wyżej omówiony dopełniacz sprawia większy kłopot). Często nie wiadomo, czy mamy na myśli za granicę czy zagranicę (w kontekście wyjeżdżamy za granicę) – oczywiście druga forma jest prawidłowa.

W przypadku narzędnika, również pojawiają się dylematy – za granicą czy zagranicą (przykład: jakie stosunki mają Polacy z zagranicą)? Oczywiście w tym kontekście zapisujemy wyraz łącznie. Jeśli jednak będziemy chcieli napisać, że ptaki przebywają zimą za granicą naszego kraju, zapiszemy to osobno.

Przede wszystkim należy się zatrzymać przy definicjach. Granica i zagranica to często synonimy – a przecież to dwa wyrazy o zupełnie innym znaczeniu. Granica jest linią graniczną, a zagranica ogółem krajów poza obszarem naszego kraju.

A jeśli interesują Cię podróże po kraju, a tym bardziej po Wrocławiu. Sprawdź – Vox Vratislaviensia Przewodnik po Wrocławiu.