Kategorie
Błędy słownikowe częste błędy

Tudzież to nie albo!

Niektórzy, chcący wysławiać się nad wyraz inteligentnie, używają czasem takich archaizmów, że nie do końca pamiętają ich znaczenie. I tak właśnie jest z “tudzież”. Poniżej przykładowe zdanie:

“Dzisiaj wieczorem pójdziemy do kina, tudzież do teatru czy do opery”

Przykładowe zdania sugeruje, że jego bohaterowie pójdą wieczorem do kina i do teatru lub do opery. Mogłoby się to wydawać sensowne, gdyby nie to, że jednego wieczoru dość trudno byłoby zdążyć zobaczyć seans filmowy i przedstawienie.

Spójrzmy jeszcze na to zdanie:

“Jutro, do szkoły, włożę bluzę, tudzież sweter”

Brzmi to dość abstrakcyjnie, gdyż mało prawdopodobne jest, że w szkole jest aż tak zimno, by zakładać i sweter, i bluzę.

Zatem: 

[important]Tudzież = i = oraz = także[/important]

Znaki równości są w tym miejscu umowne, gdyż są to wyrazy bliskoznaczne, które, jak wiadomo, niektórymi elementami znaczeniowymi się różnią.

[important]To spójnik określający jednoczesne występowanie.[/important]

Tudzież to nie lub i albo. Warto o tym pamiętać.

Kategorie
Błędy składniowe częste błędy

Ubierać spodnie czy ubierać się w spodnie?

Rozpowszechniona forma “ubierać coś” jest wciąż błędem, mimo że można zaryzykować stwierdzenie, że jest popularniejsza niż prawidłowa “ubierać się w coś”. Niektórzy uważają jednak, że to jedynie regionalizm małopolski.

Bez względu na miejsce tej formy w języku polskim, powinniśmy pamiętać, że dużo lepiej powiedzieć:

  • ubieram się w spodnie,
  • wkładam spodnie,
  • zakładam spodnie (ale tylko potocznie).

Bądźmy dosłowni – “ubieram spodnie” oznacza wkładanie na spodnie ubrania (gdyby spodniom było zimno, to można na nie ubrać drugie spodnie).

[important]Ubierać można dziecko, które samo sobie nie poradzi. Ubrania wkładamy, zakładamy biżuterię lub krawat, a nakładamy kapelusz i płaszcz.[/important]

W doskonały sposób opisano to w audycji radiowej Trójki – Co w mowie piszczy. Dla zainteresowanych – link.

Kategorie
Błędy słownikowe częste błędy

Funkcja a funkcjonalność

Tym, którzy jeszcze tego nie wiedzą, trzeba w końcu wyjaśnić, że “funkcja” i “funkcjonalność” to dwa różne słowa o dwóch różnych znaczeniach. Ostatnimi czasy coraz częściej używa się ich zamiennie mówiąc/pisząc:

  • nowe funkcjonalności sklepu internetowego
  • iPad 2 ma więcej funkcjonalności

Takich przykładów można by wymieniać wiele. Należy jednak zauważyć, że funkcjonalność to rzeczownik niepoliczalny. Sklep internetowy może mieć nowe funkcje, a ogólnie być funkcjonalny. iPad 2 może mieć więcej funkcji, niż jedynka, może też być dzięki temu bardziej funkcjonalny.

Tego typu błędy popełniają nawet redaktorzy tak wielkich korporacji, jak Microsoft, więc nie można się dziwić, że funkcjonalności się tak upowszechniły.

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Cukier wanilinowy to nie cukier waniliowy

Myślałam, że skoro ponad rok temu pojawił się demotywator (a także wiele wątków na blogach itp., bo przecież demotywatory, mimo dużego zasięgu, nie są wiarygodnym źródłem) udowadniający, że cukier waniliowy to tak naprawdę cukier wanilinowy, to większość społeczeństwa to zapamięta. Okazuje się, że nie. Ostatnio wiele czasu spędzam w serwisach kulinarnych i tam nałogowo dodaje się do ciast, naleśników i innych potraw cukier waniliowy. A to przecież

cukier wanilinowy

Sami zobaczcie, jeśli nadal o tym nie wiecie:

[nggallery id=3]

Rzecz jasna, cukier waniliowy istnieje. Otrzymuje się go z lasek wanilii (cukier wanilinowy z etylowaniliny) i cukru buraczanego. Jest znacznie droższy od cukru wanilinowego i niełatwo go zdobyć.  Dlatego właśnie tańszą alternatywa jest ten drugi.

Zatem zapamiętajmy – mówiąc o cukrze waniliowym, najprawdopodobniej mamy na myśli właśnie cukier wanilinowy.

 

Kategorie
Błędy fonetyczne częste błędy

100 “gram” czy “gramów”?

Błędną formę słyszmy permanentnie nie tylko w sklepach spożywczych, ale i w radiu czy w telewizji. Mowa tu oczywiście o “gram”.

Poprawną formą jest 100 gramów. Gram to mianownik liczby pojedynczej, podobnie jak kilogram, a z tym jakoś nikt nie ma kłopotu – nikt nie mówi – 100 kilogram.

Doskonale wyjaśnił to prof. Jerzy Bralczyk –> odsyłam.


blog o zdrowym trybie życia

Kategorie
Błędy fleksyjne częste błędy

Lód a lody

[singlepic id=22 w=220 h=140 float=left] Z racji pięknego i wyjątkowo mroźnego poranka, postanowiłam dziś napisać o czymś, o czym nie powinno się w takie dni myśleć :). A może lubicie jeść lody w środku zimy? Podobno pomagają na grypę 😉

Dziś parę słów o różnicy między lodem a lodami.

Otóż, lody waniliowe lub owocowe (lub jakiekolwiek inne) mają tylko liczbę mnogą (pluralia tantum) . Kupujemy więc lody, nawet jeśli to jest jedna sztuka.

Często błędnie mówi się “kup mi loda”, a powinno mówić się “kup mi lody”.

Lód to zamrożona woda.