Kategorie
o tym i owym

Pleonazm a tautologia

Przepraszam za ostatnie braki aktywności, zarówno blogowe, jak i mailowe. Teraz już wszystko ułożone, więc powinnam pisać częściej.

Poproszono mnie o wyjaśnienie różnicy między pleonazmem a tautologią, gdyż wiele osób używa tych zwrotów zamiennie. Różnica jest subtelna.

Pleonazm to powtórzenie w zdaniu lub zwrocie jednego wyrazu wynikającego z drugiego (posiadającego cechę drugiego), na przykład:

fakt autentyczny – istotą faktu jest to, że jest on autentyczny
lub klasyk:
masło maślane – maślany to element określający masło
ewentualnie:
cofać się do tyłu

Nie ma więc potrzeby dodawania tych wyrazów. Jest to jednak częsty zabieg literacki, podkreślający oba zwroty, na przykład “tylko i wyłącznie” – rzecz jasna zarówno tylko, jak i wyłącznie to wyrazy bliskoznaczne.

Tautologia natomiast, to powtórzenie całego znaczenia jednego wyrazu w drugim, na przykład:

dlatego bo – rzecz jasna, powinno się mówić dlatego że
tworzenie i produkcja – cechą produkcji jest przecież tworzenie czegoś
geneza i pochodzenie

Zatem w skrócie:

[important]Pleonazmy związane są z wyrazami o podobnym znaczeniu, a tautologia z takimi, które znaczenie mają takie same.[/important]

A dla osób, które chcą się nieco bardziej zagłębić w temat, odsyłam do poradni językowej.